اهداف و برنامه هاي معاونت » برنامه هاي درسي و سرفصل دروس(قديم) » دانشكده توانبخشي » مقطع كارشناسي پيوسته » شنوايي شناسي

شنوايي شناسي

فصل اول

مشخصات كلي برنامه كارشناسي پيوسته رشته شنوايي شناسي


برنامه آموزشي دوره كارشناسي پيوسته رشته شنوايي شناسي 

 

 دبيرخانهتخصصي: دبيرخانه شوراي آموزش علوم پايه پزشكي، بهداشت و تخصصي

شوراي عالي برنامه ريزي علوم پزشكي در بيست و هشتمين جلسه مورخ 25/4/84 براساس طرح دوره كارشناسي پيوسته رشته شنوايي شناسي كه به تاييد دبيرخانه شوراي آموزش علوم پايه پزشكي، بهداشت و تخصصي رسيده است، برنامه آموزشي اين دوره را در چهار فصل (مشخصات كلي، برنامه، سرفصل دروس و ارزشيابي برنامه) بشرح پيوست تصويب كرد و مقرر مي دارد:

1 – برنامه آموزشيكارشناسي پيوسته رشته شنوايي شناسياز تاريخ تصويب براي كليه دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي كشور كه مشخصات زير را دارند لازم الاجرا است.

الف – دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي كه زير نظر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي اداره مي شوند.

ب- موسساتي كه با اجازه رسمي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و براساس قوانين، تأسيس مي شوند و بنابراين تابع مصوبات شوراي عالي برنامه ريزي علوم پزشكي مي باشند.

ج – موسسات آموزش عالي ديگر كه مطابق قوانين خاص تشكيل مي شوند و بايد تابع ضوابط دانشگاهي جمهوري اسلامي ايران باشند.

2 – از تاريخ 25/4/84 كليه دوره هاي آموزشي و برنامه هاي مشابه موسسات در زمينه كارشناسي پيوسته رشته شنوايي شناسي در همه دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي مذكور در ماده 1منسوخ مي شوند و دانشگاهها و موسسات آموزش عالي ياد شده مطابق مقررات مي توانند اين دوره را داير و برنامه جديد را اجرا نمايند.

3 –مشخصات كلي، برنامه درسي، سرفصل دروس و ارزشيابي برنامه دوره كارشناسي پيوسته رشته شنوايي شناسي در چهار فصل جهت اجرا ابلاغ مي شود.


1نام و تعريف رشته

كارشناسي پيوسته(B.Sc.)رشته شنوايي شناسي(Audiology)شاخه اي از علوم توانبخشي است كه در آن فراگيرنده براساس برنامه اي مدون آموزش مي بيند تا ضمن حفاظت شنوايي و پيشگيري از اختلالات آن با تشخيص به موقع و مناسب اختلالات دستگاه شنوايي و تعادل و اتخاذ تدابير لازم از جمله مشاوره اديولوژيك و توانبخشي براي افراد دچار آسيب شنوايي و تعادل براساس آخرين اصول علمي و روش هاي رايج به ارتقاء سطح بهداشت جامعه كمك كند.

2تاريخچه رشته و پيشرفت هاي جديد:

رشته شنوايي شناسي(Audiology)علم شناخت سيستم شنوايي و تعادل و اختلالات آن مي باشد كه از جمله رشته هاي علوم توانبخشي است. فارغ التحصيلان مقطع كارشناسي اين علم را به صورت پايه اي براي آمادگي فعاليت در عرصه هاي پيشگيري، ارزيابي، تشخيص اختلالات شنوايي و تعادل، انتخاب و ارزياب وسايل كمك شنوايي، نوتواني و بازتواني (درمان توانبخشي) افراد مبتلا به اختلالات شنوايي و تعادل آموزش مي بينند.

اين رشته در طول جنگ جهاني دوم و در ايالات متحده به صورت مستقل شكل گرفت و تا مقطعPh.Dارتقاء يافته است.

مقطع كارشناسي رشته شنوايي شناسي در ايران از سال 1355 تاسيس گرديد و در حال حاضر تا مقطع كارشناسي ارشد ارتقاء يافته است.

3ارزشها و باورها(Values)(فلسفة برنامه):

گروه شنوايي شناسي دانشكده هاي توانبخشي براساس باورهاي ديني مبني بر حضانت از جسم و جان افراد جامعه باتوجه به نقش و اهميت حياتي شنوايي در يادگيري زبان گفتار و مهارت هاي ارتباطي(communication skills)و نيز ارتقاء سطح سلامت كه از مهمترين اهداف سازمان بهداشت جهاني و اولويت هاي برنامه هاي آموزشي وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي است، برنامه آموزشي خود را در حيطه هاي پيشگيري و حفاظت از شنوايي، تشخيص و توانبخشي، آموزش و مشاوره تدوين مي كنند تا با تربيت افراد مجرب و متعهد در حيطه علوم نظري و باليني رشته شنوايي شناسي با پژوهش و اتخاذ تدابير مناسب، نيازهاي بهداشتي جامعه را در زمينه شنوايي و تعادل مرتفع نمايد.

4رسالت برنامه آموزشي در تربيت نيروي انساني(Mission):

رشته شنوايي شناسي با استفاده از آموخته ها به منظور ارتقاء سطح آگاهي مردم در زمينه سلامت شنوايي و تعادل به شناخت عوامل تاثير گذار بر آنها پرداخته و با به كارگيري روشهاي غربالگري وحفاظت از شنوايي در جمعيت ها به پيشگيري از بروز اختلالات شنوايي و حفاظت آن مي پردازد و با بهره گيري از تكنيكهاي رايج باليني به ارزيابي و تشخيص مشكلات شنوايي و تعادل و تفسير نتايج حاصله، به گزارش آنها و ارجاع مناسب مي پردازد و با تجويز و ارزيابي وسايل كمك شنوايي، آموزش و مشاوره و توانبخشي سيستم شنوايي و تعادل، پژوهش و به اتخاذ تدابير مناسب مبادرت مي ورزد.

5چشم انداز برنامه آموزشي در تربيت نيروي انساني(Vision):

شنوايي شناسي با بهره گيري از روش هاي رايج، روز آمد و نوين برآمده از تلفيق تجربيات، پژوهش پايه – باليني و پيشرفت هاي فن آوري، ضمن همكاري با ساير تخصص ها(Team work)؛ سن تشخيص مشكل شنوايي و تعادل را به حداقل رسانده و با مديريت و اجراي غربالگري شنوايي و تعادل، جمعيت ها را بطور كامل پوشش دهد و با ارائه خدمات به موقع و مناسب توانبخشي، آموزش و مشاوره، فرصت هاي مساوي را براي افراد مبتلا به اختلالات شنوايي و تعادل ايجاد نمايد.

6اهداف كلي رشته(Aims):

* توانايي پيشگيري و حفاظت از آسيب شنوايي

* توانايي تشخيص اختلالات دستگاه شنوايي

* توانايي انجام توانبخشي براي افراد دچار اختلالات شنوايي

* توانايي مشاوره و آموزش افراد بزرگسال مبتلا به نقص شنوايي

* توانايي مشاوره و آموزش والدين داراي كودك كم شنوا

* توانايي مشاوره با كاركنان و كارفرمايان مراكز صنعتي، نظامي، اقتصادي و...

* همكاري در طرح هاي پژوهشي مرتبط با حيطه هاي شنوايي شناسي

7نقش دانش آموختگان در برنامه آموزشي(Role Definition):

- پيشگيري و حفاظت شنوايي

- تشخيصي مبتني بر آزمون هاي شنوايي شناسي

- توانبخشي براي افراد كم شنوا

- مشاوره شنوايي شناسي

- مديريتي

- آموزشي و پژوهشي

8وظايف حرفه اي دانش آموختگان(Task Analysis):

كارشناس شنوايي شناسي در نقش هاي فوق الذكر وظايف ذيل را به عهده دارد:

1 – انجام برنامه هاي غربالگري شنوايي نوزادان، خردسالان و كودكان در سنين مدرسه

2 – پيشگيري از آسيب شنوايي، حفاظت شنوايي، برنامه ريزي و انجام غربالگري در جمعيت هايي نظير مراكز صنعتي، كارگاهي، نظامي، اردوگاه ها و...، و ارايه مشاوره شنوايي شناسي در اين حيطه

3 – آگاه سازي و آموزش عمومي درباره عوامل تاثيرگذار بر ايجاد اختلالات و آسيب هاي شنوايي و تعادل مانند: ازدواج فاميلي، انواع آلاينده ها و....

4 – انجام معاينات باليني و آزمون هاي رفتاري و فيزيولوژيك (نظير ايميتانس اديومتري و(OAEبراي بررسي عملكرد شنوايي در كودكان و بزرگسالان و تفسير نتايج آنها، و ارايه مشاوره شنوايي شناسي در اين حيطه

5 – ارزيابي وزوز و توانبخشي آن با استفاده از انواع روشهاي غير دارويي و غير جراحي

6- انتخاب، تجويز، ارزيابي، فيتينگ، كمك به سازگاري و توزيع وسايل كمك شنوايي و ارتباطي فردي و گروهي به منظور تقويت صداها و پيشگيري به موقع از عوارض سوء آسيب شنوايي جهت كمك به برقراري ارتباط و ارايه مشاوره شنوايي شناسي در اين حيطه

7 – راهبري و اجراي برنامه هاي توانبخشي اديولوژيك شامل گفتار خواني، رشد مهارت هاي شنيداري (تربيت شنوايي) و رشد زبان و ارايه مشاوره شنوايي در اين حيطه

8 – انجام توانبخشي شنوايي براي افراد كاشت پروتز شده

9 – ارايه مشاوره شنوايي شناسي در حيطه شنوايي شناسي آموزشي مانند تعيين جايگاه آموزشي مبتلايان به اختلالات شنوايي

10 – نظارت و پي گيري اجراي صحيح روش هاي برقراري ارتباط بين كم شنوايان، مربيان و غيره (براي مثال: نحوه برقراري ارتباط با كودك دو زبانه، برقراري ارتباط با كم شنوا در كلاس درس عادي و....)

11 – تعيين، تجويز، كاربرد و تنظيم تجهيزات تقويت صوتي مناسب و روش هاي بهبود كيفيت صدا در محيط هاي آموزشي افراد مبتلا به اختلالات شنوايي

12 – انجام پژوهش هاي مقدماتي(Primary Research)در زمينه هاي شنوايي و تعادل

13 – همكاري در اجراي پژوهش هاي مربوط به اختلالات شنوايي و تعادل

14 – اداره مراكز و دفاتر شنوايي شناسي

 

9استراتژي هاي اجرايي برنامه آموزشي:

برنامه آموزشي رشته شنوايي شناسي مبتني بر نيازهاي بهداشتي ملي و محلي بوده و بر پيشگيري، تشخيص و توانبخشي اختلالات شنوايي و تعادل براي ارتقاء سطح سلامت شنوايي و تعادل آحاد جامعه(Community Oriented)مبتني بر حل مشكلات(Problem solving)تأكيد دارد. همچنين در آموزش به دانشجويان، فعاليت در محيط كار واقعي مدنظر بوده و در روش هاي تدريس از فنون جديد آموزشي استفاده شده و برحسب شرايط، تلفيقي از محوريت دانشجو و مدرس(integration of student center and teacher center)فراهم مي شود و در عين حال بر خودآموزي(Self study)و يادگيري مستمر(Life long Education)و نيز آينده نگري توجه ويژه مي شود. بالاخره، در آموزش چگونگي ارائه خدمات شنوايي شناسي بر وظايف حرفه اي تاكيد شده و در حيطه توانبخشي به تساوي فرصت ها براي كم شنوايان و ناشنوايان و نيز توانبخشي و آموزش مبتني بر جامعه تأكيد مي شود.

برگزاري دوره هاي تكميلي متناسب با نياز جامعه و پيشرفت هاي علم شنوايي شناسي براي كارايي بيشتر فارغ التحصيلان، هر دو سال يكبار برنامه ريزي و بطور منظم اجرا مي شود. منابع دروس براساس شرايط موجود نوشته شده و هر دو سال يكبار قابل تجديدنظر است.

10شرايط و نحوه پذيرش دانشجو:

پذيرش دانشجو از طريق آزمون سراسري و بصورت متمركز خواهد بود.

11رشته هاي مشابه درداخل كشور:وجود ندارد.

12- رشته هاي مشابه در خارج از كشور:

رشته مشابه اديولوژي (شنوايي شناسي) در خارج از كشور، رشتهAudiospeechمي باشد. دو رشته ديگر به نام هايElectrophysiologyوNeruocognitiveنيز در خارج از كشور مي باشند كه محتواي آنها، شاخه اي از رشته شنوايي شناسي را تاحدي پوشش مي دهد.

13شرايط مورد نياز براي راه اندازي رشته:

طبق ضوابط شوراي نظارت، ارزشيابي و گسترش دانشگاههاي علوم پزشكي مي باشد.

14- موارد ديگر (مانند بورسيه):

باتوجه به عدم امكان ادامه تحصيل فارغ التحصيلان شنوايي شناسي در بالاتر از مقطع كارشناسي ارشد و نياز روز افزون جامعه به ارائه خدمات تخصصي در اين رشته، توجه كافي به موارد ذيل شديداً احساس مي شود:

الف – تخصيص بورسيه داخل كه منوط به تاسيس دورهPh.Dشنوايي شناسي است.

ب- امكان ادامه تحصيل كارشناسان ارشد شنوايي شناسي در مقطعPh.Dرشته هاي مشابه يا مجاور.

ج – تخصيص بورسيه خارج براي مقطعPh.D

د – تخصيص دوره هاي كوتاه مدت مطالعاتي و آموزشي در حيطه هاي تخصصي اين رشته در خارج از كشور.

فصل دوم

مشخصات دوره كارشناسي پيوسته رشته شنوايي شناسي


مشخصات دوره:

نام دوره: كارشناسي پيوسته شنوايي شناسي

طول دوره: براساس آئين نامه آموزشي دوره مربوطه مي باشد.

نام درس و تعداد واحدهاي درسي:

تعداد كل واحدهاي درسي اين دوره 130 واحد است كه دروس بصورت نظري، نظري – عملي، عملي و كارآموزي در عرصه برنامه ريزي شده است.

جدول تفكيك واحدهاي درسي برحسب نظري / عملي / كارآموزي

 

نوع واحد

نظري

عملي

كارآموزي

جمع واحد

عمومي

20

2

-

22

پايه

22

2

-

24

اختصاصي

58

4

-

62

كارآموزي در عرصه

-

-

22

22

جمع واحد

100

8

22

130

تبصره: تعداد ساعات هر واحد درسي نظري 17 ساعت، عملي 34 ساعت، كارآموزي در عرصه 51 ساعت، در طول هر نيمسال تحصيلي مي باشد.


جداول دروس دوره كارشناسي پيوسته شنوايي شناسي

الفجدول دروس عمومي

رديف

نام درس

تعداد واحد

ساعات دروس

پيشنياز

نظري

عملي

جمع

1

دو درس از دروس مباني نظري اسلام*

4

68

-

68

-

2

يك درس از دروس اخلاق اسلامي*

2

34

-

34

-

3

يك درس از دروس انقلاب اسلامي*

2

34

-

34

-

4

يك درس از دروس تاريخ و تمدن اسلامي*

2

34

-

34

-

5

يك درس از دروس آشنايي با منابع اسلامي*

2

34

-

34

-

6

ادبيات فارسي

3

51

-

51

-

7

زبان انگليسي عمومي

3

51

-

51

-

8

تربيت بدني (1)

1

-

34

34

-

9

تربيت بدني (2)

1

-

34

34

8

10

جمعيت و تنظيم خانواده

2

34

-

34

-

جمع

22

 

 

 

 

* تذكر: گذراندن اين دروس مطابق عناوين دروس عمومي معارف اسلامي مصوب جلسه 542 مورخ 23/4/83 شوراي عالي انقلاب فرهنگي (جدول بعد) است.


 

دروس عمومي معارف اسلامي

گرايش

كد درس

عنوان درس

تعداد واحد

ساعت تدريس

پيشنياز

نظري

عملي

جمع

1 – مباني نظري اسلام

011

012

013

014

انديشه اسلامي 1 (مبدا و معاد)

انديشه اسلامي 2 (نبوت و امامت)

انسان در اسلام

حقوق اجتماعي و سياسي در اسلام

2

2

2

2

34

34

34

34

 

34

34

34

34

 

2 – اخلاق اسلامي

021

022

023

024

فلسفه اخلاق (با تكيه بر مباحث تربيتي)

اخلاق اسلامي (مباني و مفاهيم)

آيين زندگي (اخلاق كاربردي)

عرفان عملي اسلام

2

2

2

2

34

34

34

34

 

34

34

34

34

 

3 – انقلاب اسلامي

031

032

033

انقلاب اسلامي ايران

آشنايي با قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران

انديشه سياسي امام خميني (ره)

2

2

2

34

34

34

 

34

34

34

 

4 – تاريخ و تمدن اسلامي

041

042

043

تاريخ فرهنگ و تمدن اسلامي

تاريخ تحليلي صدر اسلام

تاريخ امامت

2

2

2

34

34

34

 

34

34

34

 

5- آشنايي با منابع اسلامي

051

052

تفسير موضوعي قرآن

تفسير موضوعي نهج البلاغه

2

2

34

34

 

34

34

 

جمع

12

408

 

408

 

 


ب:جدول دروس پايه دوره كارشناسي پيوسته شنوايي شناسي

كد درس

عنوان درس

واحد

ساعت تدريس

پيشنياز

نظري

عملي

جمع

نظري

عملي

جمع

1

فيزيك صوت

1

1

2

17

34

51

-

2

بهداشت عمومي

2

-

2

34

-

34

-

3

روانشناسي عمومي

2

-

2

34

-

34

-

4

آناتومي عمومي با تاكيد بر سر و گردن

2

1

3

34

34

68

-

5

اصول توانبخشي

2

-

2

34

-

34

-

6

ضروريات بافت شناسي و آسيب شناسي

2

-

2

34

-

34

4

7

آناتومي و فيزيولوژي مغز و اعصاب

2

-

2

34

-

34

4

8

فيزيولوژي عمومي

2

-

2

34

-

34

4

9

بيوشيمي

1

-

1

17

-

17

-

10

راديولوژي سر و گردن

1

-

1

17

-

17

4

11

بيماريهاي مغز و اعصاب

2

-

2

34

-

34

7

12

ژنتيك در پزشكي

1

-

1

17

-

17

-

13

بيماري هاي كودكان

2

-

2

34

-

34

12

جمع

22

2

24

374

68

442

 

 

 

ج: جدول دروس تخصصي دوره كارشناسي پيوسته شنوايي شناسي

كد درس

عنوان درس

واحد

ساعت تدريس

پيشنياز

نظري

عملي

جمع

نظري

عملي

جمع

14

آناتومي و فيزيولوژي دستگاه شنوايي و تعادل

3

-

3

51

-

51

4

15

رشد طبيعي زبان و گفتار

2

-

2

34

-

34

-

16

مباني علم شنوايي

2

-

2

34

-

34

1

17

آكوستيك و سايكوآكوستيك

2

-

2

34

-

34

1

18

ارزيابي پايه شنوايي

3

-

3

51

-

51

16

19

اختلالات ارتباطي

2

-

2

34

-

34

-

20

روانشناسي و مشاوره كم شنوايان

2

-

2

34

-

34

3

21

مباني زبانشناسي و آواشناسي اكوستيك

3

-

3

51

-

51

17

22

اختلالات زبان و گفتار

2

-

2

34

-

34

15

23

ارزيابي تكميلي شنوايي

3

-

3

51

-

51

18

24

كاربرد داروشناسي در شنوايي شناسي

1

-

1

17

-

17

9

25

آزمون هاي فيزيولوژيك شنوايي 1

3

-

3

51

-

51

18

26

تجهيزات شنوايي و اصول كاليبراسيون آنها

3

-

3

51

-

51

17

27

بيماريهاي گوش و حلق و بيني و روشهاي درماني

3

-

3

51

-

51

14

28

اصول و مباني شنوايي شناسي توانبخشي

2

1

3

34

34

68

19 و 20

29

زبان انگليسي تخصصي

2

1

3

34

34

68

7 درس عمومي

30

زبان آموزي به افراد كم شنوا

2

-

2

34

-

34

22 و2 8

31

ارزابي تجويز و تنظيم وسايل كمك شنوايي و ارتباطي

4

-

4

68

-

68

26 و 28

32

قالب گيري

-

1

1

34

34

-

31

33

آزمونهاي رفتاري سيستم مركزي شنوايي

2

-

2

34

-

34

11 و 23

34

شنوايي شناسي صنعتي

1

1

2

17

34

51

26

35

آزمونهاي فيزيولوژيك شنوايي 2

2

-

2

34

-

34

14 و 25

36

شنوايي شناسي كودكان

2

-

2

34

-

34

13

37

تربيت شنوايي

2

-

2

34

-

34

28

38

شنوايي شناسي باليني

2

-

2

34

-

34

33 و 35

39

مديريت در شنوايي شناسي

1

-

1

17

-

17

-

40

سمينار در شنوايي شناسي

2

-

-

34

-

34

-

جمع

58

4

62

986

136

1122

 

 

 

د: جدول دروس كارآموزي در عرصه دوره كارشناسي پيوسته شنوايي شناسي

كد درس

نام درس

تعداد واحد

تعداد ساعات

41

كارآموزي ارزيابي شنوايي بزرگسالان 1

1

51

42

كارآموزي ارزيابي شنوايي بزرگسالان 2

1

51

43

كارآموزي ارزيابي شنوايي بزرگسالان 3

2

102

44

كارآموزي در درمانگاهENT

1

51

45

كارآموزي ارزيابي، تجويز و تنظيم وسايل كمك شنوايي و ارتباطي 1

1

51

46

كارآموزي ارزيابي شنوايي بزرگسالان 4

2

102

47

كارآموزي ارزيابي شنوايي كودكان 1

1

51

48

كارآموزي ارزيابي، تجويز و تنظيم وسايل كمك شنوايي و ارتباطي 2

1

51

49

كارآموزي ارزيابي شنوايي كودكان 2

1

51

50

كارآموزي غربالگري شنوايي نوزادان و كودكان

1

51

51

كارآموزي ارزيابي وزوز و سيستم مركزي شنوايي

1

51

52

كارآموزي ارزيابي شنوايي بزرگسالان 5

2

102

53

كارآموزي تربيت شنوايي 1

1

51

54

كارآموزيENGوERA

1

51

55

كارآموزي ارزيابي، تجويز و تنظيم وسايل كمك شنوايي و ارتباطي 3

1

51

56

كارآموزي ارزيابي شنوايي كودكان 3

1

51

57

كارآموزي تربيت شنوايي 2

1

51

58

كارآموزي ارزيابي شنوايي بزرگسالان 6

2

102

جمع

22

1122