اهداف و برنامه هاي معاونت » برنامه هاي درسي و سرفصل دروس(قديم) » دانشكده توانبخشي » مقطع دكتري تخصصي (Ph.D) » شنوايي شناسي

شنوايي شناسي

 

برنامه آموزشي دوره ي دكتري تخصصي (Ph.D) رشته شنوايي شناسي

(مشخصا كلي، سرفصل دروس و نحوه ارزشيابي)

مصوب سي و ششمين جلسه شوراي عالي برنامه ريزي علوم پزشكي

مورخ 11/12/1386



فصل اول

مشخصات كلي برنامه آموزشي دوره دكتري تخصصي(Ph.D)رشته شنوايي شناسي

1-     نام و تعريف:

دكتري تخصصي(Ph.D)رشته شنوايي شناسي(Ph.D degree in Audiology)يكي از رشته هاي علوم پزشكي است كه به مطالعه دستگاه شنوايي و تعادل مي پردازد. رشته شنوايي شناسي به مباحث آموزشي و پژوهشي آخرين دستاوردهاي علمي در حيطه هاي تشخيصي، حفاظت شنوايي و پيشگيري از اختلالات شنوايي و تعادل وتوانبخشي به موقع افراد دچار آسيب شنوايي و تعادل و مديريت طراحي وسائل و تجهيزات شنوايي شناسي مي پردازد.

2-     تاريخچه رشته:

رشته شنوايي شناسي بعد از جنگ جهاني دوم در امريكا شكل گرفت و پس از آن با توجه به تحوبل و پيشرفت تكنولوژي در جهان اين رشته در اروپا، آسيا و اقيانوسيه گسترش يافت و نيز در كشورهايي نظير هند، امريكا، استراليا، تركيه، مصر و ... تا مقطع د دكتري تخصصي(Ph.D)دانشجو مي پذيرد.

رشته شنوايي شناسي در ايران از سال 1355 در مقطع كارشناسي تأسيس شده و از 1371 در مقطع كارشناسي ارشد دانشجو پذيرفته است. طبيعي است با دارا بودن چندين دوره فارغ التحصيل در مقطع كارشناسي ارشد، نياز به تأسيس دكتري تخصصي(Ph.D)محسوس باشد.

3-     ارزش ها و باورها(Value)(فلسفه برنامه):

با توجه به سلامت جسمي و فكري كه تأمين، حفظ، ارتقاء و عدالت در سلامت افراد جامعه از اركان اصلي توسعه ي جامعه اسلامي مان و نيز (سلامت) از مهمترين اهداف سازمان جهاني بهداشت(WHO)است و از طرفي ارتقاء سطح ارزش هاي اخلاقي و اعتقادي كه جزء لاينفك آموزش و از الويت هاي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي است، دكتري تخصصي(Ph.D)رشته شنوايي شناسي در حفظ سلامت فردي و اجتماعي در مقابل آسيب هاي ناشي از صداهاي (نويزهاي) صنعتي، با توجه به روند افزايشي صنعتي شده كشور نقش به سزايي دارد بنابراين تدوين دكتري تخصصي(Ph.D)رشته شنوايي شناسي به منظور توانمندسازي نيروهاي متعهد و متخصص در زمينه هاي فوق بتوانند با انجام پژوهش هاي مستقل صاحب نظر بوده و نظريه هاي جديد و متقني در اثبات و رد تئوري هاي مختلف (در حيطه هاي علوم اعصاب شنوائي شناسي) ارائه نمايد.


 

4-     رسالت(Mission)رشته شنوائي شناسي:

برنامه آموزشي مقطع دكتري تخصصي(Ph.D)رشته شنوايي شناسي با عنايت به لزوم توجه به نقش و اهميت حياتي شنوايي در يادگيري زبان، گفتار، مهارت هاي ارتباطي و نيز ارتقاء سطح سلامت كه از مهمترين اهداف سازمان جهاني بهداشت(WHO)و از اولويت هاي برنامه آموزشي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي است، همچنين با در نظر گرفتن معيارهاي جامعه دانشگاهي در زمينه مراقبتهاي بهداشتي و درمان توانبخشي تدوين شده است كه افراد متخصص و متعهد در حيطه علوم نظري و باليني براي اين رشته تربيت كند. و در نهايت رسالت اين رشته تربيت دانش آموختگاني است كه موارد ذيل را شامل مي شوند:

-         هم ترازي با سطح علمي مراكز دانشگاهي دنيا

-         ايجاد زمينه هاي تخصصي لازم براي تربيت متخصص در رشته شنوايي شناسي، تأمين نيروي انساني ماهر و كارآمد به منظور انجام فعاليت هاي آموزشي، پژوهشي، مشاوره اي و مديريتي مختلف مرتبط با رشته درحيطه هاي تشخيصي، حفاظت شنوايي و پيشگيري، و توانبخشي در مراكز دانشگاهي و تحقيقاتي در سطوح ملي، منطقه اي و بين المللي

-         ابداع روشهاي نو و ارائه تئوريهاي جديد در مراكز دانشگاهي و تحقيقاتي و ستادي

5-     چشم انداز(Vision)برنامه آموزشي شنوائي شناسي:

با توجه به پيشرفت هاي دو دهه اخير در شنوايي شناسي در سطح جهان به ويژهدر كشورهاي پيشرفته دكتري تخصصي(Ph.D)با بهره گيري از روش هاي روزآمد و بر آمده از تلفيق تجربيات و پيشرفت هاي فن آوري، و توانمندي در ارائه نظريه هاي جديد علمي و استفاده از آخرين دستاوردهاي علمي بتواند در 10 سال آينده در زمره ي كشورهاي برتر منطقه باشد و نيز نخستين كشوري كه اختصاصأ دكتري تخصصي(Ph.D)شنوايي شناسي تربيت نمايد. انتظار مي رود دانش آموختگان بتوانند در سطح ملي جوابگوي مشكلات بوده و در سطح بين المللي فعاليت شاخصي داشته باشند به اين ترتيب علاوه بر ارتقاء سطح سلامت جامعه، جايگاه علمي رشته شنوايي شناسي در عرصه منطقه اي و بين المللي بهبود خواهد يافت.

6-     اهداف كلي(Aims):

باتوجه به نقش ها و وظائفي كه شنوايي شناس به عهده دارد دكتري تخصصي(Ph.D)رشته شنوايي شناسي به تربيت نيروي انساني متخصص براي دستيابي به اهداف زير مي پردازد:

تربيت نيروي انساني متخصص و مجرب در رشته شنوايي شناسي براي تأمين نيازهاي آموزشي و پژوهشي دانشگاهها و مراكز تحقيقاتي سراسر كشور.

مديريت در تدوين انواع پروتكل هاي تشخيصي، توانبخشي و روش هاي ارتباطي مرتبط با رشته مشاوره در پروتكل هاي توانبخشي اختلالات خاص نظير وزوزTinnitus RehabilitationوVestibular Rehabilitation

ارائه نظريه هاي جديد در زمينه علوم اعصاب شنوايي و تعادل

انجام پژوهش هاي مستقل براي پاسخگويي به نيازهاي آموزشي، پژوهشي در سطح كشور

 

7-     نقش دانش آموختگان در برنامه آموزشي(Role definition)

دانش آموختگان دوره دكتري تخصصي(Ph.D)رشته شنوايي شناسي داراي نقش هاي آموزشي، پژوهشي، مديريتي و مشاوره اي مي باشند.

8-     وظايف حرفه اي دانش آموختگان(Task analysis):

الف) وظائف حرفه اي دانش آموختگان دكتري تخصصي(Ph.D)رشته شنوايي شناسي در نقش آموزشي:

·         تدريس دروس مختلف نظري و علمي در مقاطع كارشناسي و دكتري تخصصي(Ph.D)رشته شنوايي شناسي

·        همكاري در تهيه و تنظيم برنامه هاي آموزشي با توجه به نيازهاي رشته شنوايي شناسي و بر اساس برنامه مصوب شورايعالي برنامه ريزي

·        تهيه متون و نرم افزارهاي كمك آموزشي در حيطه هاي تخصصي شنوايي شناسي

·        تدريس مباحث شنوايي و تعادل در برنامه هاي آموزش مداوم ( براي گروههاي مختلف و مرتبط آموزشي)

·        راهنمايي دانشجويان دوره دكتري تخصصي(Ph.D)پيرامون مشكلات مختلف آموزشي و پژوهشي

ب) وظائف حرفه اي دانش آموختگان دكتري تخصصي(Ph.D)رشته شنوايي شناسي در نقش پژوهشي:

·        سرپرستي و نظارت بر حسن انجام پايان نامه هاي پژوهشي مقاطع كارشناسيب ارشد و دكتري تخصصي(Ph.D)رشته شنوايي شناسي

·        طراحي و انجام پژوهش هاي بنيادي در حيطه هاي مختلف شنوايي شناسي

·        ارائه و انتشار نتايج پژوهش ها به صورت مقالات علمي در مجامع داخلي و بين المللي

·        طراحي و مشاوره و ارائه نظريه هاي نو در پژوهش در حيطه هاي پيشگيري، تشخيص اختلالات شنوايي، تعادل و توانبخشي آنها

·        مديريت طراحي و نظارت بر اجراي پژوهش هاي ملي و منطقه اي و تدوين پروتكل هاي جديد در حيطه هاي مختلف رشته

·        نقد و بررسي طرحها، مقالات و پايان نامه هاي پژوهشي مرتبط با رشته

·        سازماندهي و مديريت امور پژوهشي

ج) وظائف حرفه اي دانش آموختگان دكتري تخصصي(Ph.D)رشته شنوايي شناسي در نقش مديريتي:

·        مديريت مراكز آموزشي و پژوهشي شنوايي شناسي

·        مديريت طرح و برنامه ريزي آموزشي و پژوهشي شنوايي شناسي

·        مديريت طرحهاي پيشگيري، بهداشتي و حفاظت شنوايي در سطح كشوري و منطقه اي

·        مديريت طراحي سيستم هاي نوين شنوايي شناسي

·        مديريت طراحي تجهيزات شنوايي شناسي

د) وظايف حرفه اي دانش آموختگان دكتري تخصصي(Ph.D)رشته شنوايي شناسي در نقش مشاوره اي:

·        مشاوره و برنامه ريزي پيشگيري از آسيب هاي صوتي در صنعت و سازمان هاي مختلف نظير شهرداري و نظام سلامت در سطح كشوري و منطقه اي

·        مشاوره در خصوص مسائل و طرح هاي تحقيقاتي و صنعتي ارجاعي در حيطه شنوايي شناسي از طرف كليه مؤسسات علمي و تحقيقاتي

·        مشاوره در زمينه طراحي و ساخت تجهيزات شنوايي شناسي و گسترش روش هاي تشخيصي و درمان توانبخشي مناسب

 

9-     استراتژي هاي اجرايي برنامه آموزشي:

استراتژي كلي اجرايي برنامه آموزشي دكتري تخصصي(Ph.D)رشته شنوايي شناسي تلفيقي از استاد محوري(teacher-center)و دانشجو محوري(student-center)بر حسب نوع واحد درسي، نياز و شرايط موجود مي باشد. همچنين طراحي برنامه هاي آموزشي رشته شنوايي شناسي در مقطع دكتري تخصصي(Ph.D)رشته شنوايي شناسي مبتني بر وظايف حرفه اي آينده دانش آموختگان و ايجاد مهارت هاي لازم مي باشد.

دوره دكتري تخصصي(Ph.D)رشته شنوايي شناسي به منظور ارتقاء توان علمي و پژوهشي دانشجو ارائه خواهد            شد و شامل يك بخش دروس تئوري و عملي ويك بخش پژوهشي مشتمل بر پايان نامه تخصصي كه پس از موفقيت در آزمون جامع (بورد) انجام مي گيرد.

شايان ذكر است برنامه آموزشي دكتري تخصصي(Ph.D)رشته شنوايي شناسي طراحي شده، آينده نگر بوده و توانايي هماهنگي با تغييرات الگوهاي آموزشي و پژوهشي را دارا مي باشد. ضمن آنكه امكان بهره گيري از آموزش مدام و بازآموزي متناسب با نيازها و فن آوري روز دنيا وجود دارد.

 

10- شرايط و نحوه پذيرش دانشجو:

1-                  داشتن مدرك كارشناسي ارشد شنوايي شناسي يا دكتري عمومي پزشكي از يكي از دانشگاه هاي معتبر داخل يا خارج از كشور كه به تأييد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي رسيده باشد.

2-                  ساير قوانين و ضوابط مربوط به شركت در امتحان و پذيرش دانشجو در دوره دكتري تخصصي(Ph.D)رشته شنوايي شناسي تابع آئين نامه هاي آموزشي مصوب شوراي عالي برنامه ريزي علوم پزشكي خواهد بود.

مواد آزمون دوره دكتري تخصصي(Ph.D)رشته شنوايي شناسي

 

مواد آزمون كتبي

ضريب

الكتروفيزيولوژي

4

نوروفيزيولوژي شنوايي و تعادل

3

درمان توانبخشي در آسيبهاي شنوايي و تعادل

3

 

11- رشته هاي مشابه در داخل كشور:

رشته مشابه وجود ندارد.

12- سابقه اين رشته در خارج از كشور:

شنوايي شناسي در مقطع دكتري تخصصي(Ph.D)علاوه بر كانادا، استراليا و ايالات متحده در بسياري از كشورهاي منطقه از قبيل هند و تركيه نيز ارائه مي گردد.

13- شرايط مورد نياز براي راه اندازي رشته:

طبق ضوابط و شرايط دفتر گسترس و ارزيابي آموزش پزشكي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي مي باشد.

14-  شرايط ديگر:

اعزام بورسيه به خارج از كشور در صورت نياز و مطابق قوانين وزارت بهداشت

فصل دوم

مشخصات دوره برنامه آموزشي دوره دكتري تخصصي(Ph.D)رشته شنوايي شناسي

1)نام دوره:

دوره دكتري تخصصي(Ph.D)رشته شنوايي شناسي(Audiology)

2) طول دوره و ساختار آن:

مطابق ضوابط و آيين نامه آموزشي دوره دكتري تخصصي(Ph.D)مصوب شوراي عالي برنامه ريزي علوم پزشكي خواهد بود.

3) نام دروس و تعداد واحدهاي درسي:

تعداد كل واحدهاي درسي دوره دكتري تخصصي(Ph.D)رشته شنوايي شناسي 48 واحد شامل 20 واحد اختصاصي اجباري(Core)، 4 واحد اختصاصي اختياري(Non-core)و 24 واحد پايان نامه مي باشد.

دروس اختصاصي اجباري

20 واحد

دروس اختصاصي اختياري

4

پايان نامه

24

جمع

48

 

جدول 1: دروس كمبود يا جبران دوره دكتري تخصصي(Ph.D)رشته شنوايي شناسي

كد درس

نام درس

تعداد واحد

ساعات

نظري

عملي

جمع

1.

روانشناسي زبانPsycholinguistic

2

34

--

34

2.

سيستم هاي اطلاع رساني پزشكي

1

5/0

5/0

26

 

·        چنانچه دانشجو در مقاطع قبلي اين دروس را نگذرانده باشد ملزم به گذراندن اين دروس به عنوان درس كمبود يا جبراني مي باشد.

جدول 2: دروس اختصاصي اجباري(Core)دوره دكتري تخصصي(Ph.D)رشته شنوايي شناسي

كد درس

نام درس

تعداد واحد

ساعات

پيشنياز

نظري

عملي

جمع

3.

روشهاي پژوهش پيشرفته

2

17

34

51

---

4.

علوم اعصاب 1 (كليات)

3

51

--

51

--

5.

علوم اعصاب 2 (تكامل شناخت)

3

51

--

51

--

6.

علوم اعصاب 3 (شنوايي و تعادل)

3

51

--

51

--

7.

روانشناسي زبان پيشرفتهAdvanced Psycholinguistic

2

34

--

34

--

8.

اصول پژوهش هاي آزمايشگاهي

3

34

34

68

02

9.

زبان و شناخت

2

34

--

34

--

10.

سمينار در شنوايي شناسي

2

34

--

34

--

جمع

20

 

جدول 3: دروس اختصاصي اختياري(Non-core)دوره دكتري تخصصي(Ph.D)رشته شنوايي شناسي

كد درس

نام درس

تعداد واحد

تعدادساعات

پيشنياز

نظري

عملي

جمع

11

نرم افزارهاي آماري

2

17

34

51

--

12

اصول و روشهاي تصوير برداري از سيستم شنوايي و تعادل

2

34

--

34

--

13

روشهاي نوين الكتروفيزيولوژي شنوايي

2

34

--

34

--

14

ارزيابي هاي نوين دستگاه تعادل

2

34

-

34

--

جمع

8

 

دانشجو موظف است به پيشنهاد گروه آموزشي و تأييد شوراي تحصيلات تكميلي دانشگاه 4 واحد از دروس اختصاصي اختياري فوق را بگذراند.