اهداف و برنامه هاي معاونت » برنامه هاي درسي و سرفصل دروس(قديم) » دانشكده توانبخشي » مقطع كارشناسي ارشد » شنوايي شناسي

شنوايي شناسي

 

برنامه آموزشي دوره كارشناسي ناپيوسته رشته شنوايي شناسي

( مشخصات كلي، برنامه، سرفصل دروس و نحوه ارزشيابي)

مصوب سي و ششمين جلسه شوراي عالي برنامه ريزي علوم پزشكي

موخ 11/12/1386

فصل اول

مشخصات كلي برنامه كارشناسي ارشد ناپيوسته

رشته شنوايي شناسي

1–نام و تعريف رشته

كارشناسي ناپيوستهرشته شنوايي شناسي   Audiology(M.Sc.)

رشته شنوايي شناسي شاخه اي از علوم توانبخشي است كه در مقطع كارشناسي ارشد ناپيوسته آن فراگيرنده براساس برنامه اي مدون آموزش مي بيند تا بر اساس آخرين اصول علمي و روش ها و امكانات موجود با تدبر و پژوهش در حيطه هاي مختلف شنوايي شناسي از جمله پيشگيري، تشخيص، مشاوره و توانبخشي و آموزش آنها، به ارتقاء سطح سلامت سيستم شنوايي و تعادل افراد جامعه كمك كند.

2–تاريخچه رشته و پيشرفت هاي جديد:

از آنجا كه رشته شنوايي شناسي از جمله رشته هاي علوم توانبخشي است كه تكميل كننده حلقه ارائه خدمات پيشگيري، تشخيص و درمان توانبخشي است، خوشبختانه امروزه توانسته است همگام با ديگر رشته هاي علوم توانبخشي پاسخگوي نيازمندان كشور باشد.

 مقطع كارشناسي ارشد شنوايي شناسي چند سال پس از آغاز مقطع كارشناسي آن كه بصورت شنوايي- گفتار بود (مقطع كارشناسي در طول جنگ جهاني دوم شكل گرفت) در ايالات متحده تأسيس شد و پس از آن به سرعت در بسياري از كشورها از جمله كانادا، استراليا، انگلستان و هند گسترش يافت. با توجه به گسترش روز افزون مباحث نظري و باليني در حيطه هاي پيشگيري، تشخيصي و توانبخشي اين رشته ، به منظور كارآيي تخصصي تر فارغ التحصيلان مقاطع بالاتر و رفع نيازهاي بهداشتي جامعه و ارتقاء سطح سلامت در كشورهاي پيشرفته از جمله ايالات متحده علاوه بر دكتراي تخصصي شنوايي شناسي(Ph.D. in Audiology)از اوايل دهه 1990 دكتراي شنوايي شناسي باليني(Audiology Doctorate, AU.D.)مطرح شده است.

مقطع كارشناسي ارشد ناپيوسته رشته شنوايي شناسي در ايران از سال 1371 با هدف ارتقاء توانايي هاي آموزش و پژوهش فراگيران در حيطه هاي مختلف شنوايي شناسي به منظور رفع مشكلات بهداشتي مربوط به سيستم شنوايي و تعادل افراد جامعه تاسيس شد و در سال 1386 برنامه آموزشي اين رشته در مقطع دكتري تخصصي(Ph.D.)نيز به تصويب رسيده است.

 

3–ارزشها و باورها(Values)(فلسفة برنامه):

گروه شنوايي شناسي دانشكده هاي توانبخشي براساس باورهاي ديني مبني بر حضانت از جسم و جان افراد جامعه باتوجه به نقش و اهميت حياتي شنوايي در يادگيري زبان گفتار و مهارت هاي ارتباطي(communication skills)و نيز ارتقاء سطح سلامت كه از مهمترين اهداف سازمان بهداشت جهاني و اولويت هاي برنامه هاي آموزشي وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي است، برنامه آموزشي خود را در حيطه هاي پيشگيري و حفاظت از شنوايي، تشخيص و توانبخشي، آموزش و مشاوره تدوين مي كنند تا با تربيت افراد مجرب و متعهد در حيطه علوم نظري و باليني رشته شنوايي شناسي با پژوهش و اتخاذ تدابير مناسب، نيازهاي بهداشتي جامعه را در زمينه شنوايي و تعادل مرتفع نمايد.

4–رسالت(Mission):

رسالت اين رشته تربيت دانش آموختگاني است است كه با كسب توانايي هاي مربوطه بخصوص آموزشي و پژوهشي ضمن همكاري با ساير رشته ها و با بهره گيري از روش ها و تكنيك هاي پيشرفته رايج و غير تهاجمي قادر به انجام موارد ذيل باشند:

- ارتقاء سطح آگاهي، بهداشت و سلامت شنوايي و تعادل افراد جامعه

- پيشگيري از بروز اختلالات شنوايي و حفاظت آن

- ارزيابي و تشخيص اختلالات سيستم شنوايي و تعادل

- توانبخشي اختلالات شنوايي و تعادل و مشاوره

5–چشم انداز برنامه آموزشي در تربيت نيروي انساني(Vision):

چشم انداز اين رشته، دانش آموختگاني خواهند بود كه با توانايي هاي كسب كرده در حيطه هاي آموزشي و پژوهشي ضمن همكاري با ساير رشته ها و با بهره گيري از روش ها و تكنيك هاي پيشرفته رايج و غير تهاجمي قادر ارتقاء سطح آگاهي و سلامت شنوايي و تعادل، پيشگيري از بروز مشكلات شنوايي و حفاظت آن، ارزيابي و تشخيص اختلالات شنوايي و تعادل، توانبخشي اختلالات شنوايي و تعادل و مشاوره بپردازند.

 

6–اهداف كلي رشته(Aims):

اهداف كلي مقطع كارشناسي ارشد ناپيوسته رشته شنوايي شناسي تربيت افرادي است است كه ضمن همكاري با ساير رشته ها بتوانند توانايي هاي زير را داشته باشند.

*توانايي برنامه ريزي و انجام پژوهش در كليه حيطه هاي پيشگيري، تشخيصي و توانبخشي اختلالات شنوايي و تعادل

* توانايي پيشگيري از اختلالات شنوايي و تعادل

* توانايي تشخيص اختلالات شنوايي و تعادل

* توانايي طراحي و اجراي پروتكل هاي توانبخشي شنوايي براي گروه هاي مختلف

*آموزش دوره هاي كارشناسي رشته و صاحبان حرف پزشكي و ارائه خدمات آموزشي براي گروه هاي خاص نظير افراد كم شنوا

* توانايي انجام مشاوره در حيطه هاي پيشگيري و حفاظت، تشخيصي و توانبخشي اختلالات شنوايي و تعادل

7–نقش دانش آموختگان در برنامه آموزشي(Role Definition):

-نقش هاي فارغ التحصيلان در مقطع كارشناسي ارشد ناپيوسته رشته شنوايي شناسي عبارتند از:

الف) آموزشي ب) پژوهشي ج) پيشگيري و حفاظت شنوايي د) تشخيصي ه) درمان توانبخشي و) مشاوره ز) مديريت.

8–وظايف حرفه اي دانش آموختگان(Task Analysis):

كارشناس ارشد شنوايي شناسي علاوه بر شرح وظايف خود درمقطع كارشناسي،وظايف ذير را نيز عهده دار است:

در نقش پيشگيري و حفاظت شنوايي: طراحي و اجراي برنامه هاي پيشگيري و حفاظت شنوايي در گروه هاي مختلف

در نقش تشخيصي: مهارت در انجام آزمون هاي مختلف رفتاري و الكتروفيزيولوژيك در تشخيص اختلالات شنوايي و تعادل

در نقش درمان توانبخشي: مهارت در انجام روش هاي مختلف توانبخشي شنوايي و تعادل در جمعيت هاي خاص

در نقش آموزشي:ارائه خدمات آموزشي به صاحبان حرف پزشكي و گروه هاي خاص نظير افراد كم شنوا

در نقش مديريت:مديريت پروژه هاي پژوهشي، برنامه ريزي و اداره برنامه هاي پيشگيري، تشخيصي و توانبخشي شنوايي و تعادل

در نقش مشاوره:ارائه مشاوره به سازندگان و طراحان تجهيزات شنوايي و تعادل

در نقش پژوهشي: انجام پژوهش هاي مختلف بنيادي و كاربردي در حيطه شنوايي و تعادل

 

9–استراتژي هاي اجرايي برنامه آموزشي:

برنامه آموزشي رشته شنوايي شناسي مبتني براستراتژي هاي زير است:

-        ارتقاء سطح سلامت افراد جامعه(Community Oriented)

-        حل مشكلات(Problem solving)

-        آموزش فعاليت در محيط كاري واقعي با استفاده از فنون جديد آموزشي توسط تلفيقي از محوريت دانشجو و مدرس(integration of student center and teacher center)فراهم مي شود و در عين حال بر

-        خودآموزي(Self study)

-        يادگيري مستمر(Life long Education)

-        آينده نگري.

-        وبالاخره، در آموزش چگونگي ارائه خدمات شنوايي شناسي تأكيد بر وظايف حرفه اي و آموزش مبتني بر جامعه

 


 

 

10*–شرايط و نحوه پذيرش دانشجو:

- دارا بودن مدرك كارشناسي در رشته شنوايي شناسي

- قبولي در آزمون كارشناسي ارشد

- فقدان معلوليت هاي فيزيكي ( وجود هر نوع مشكل در سيستم شنوايي و گفتار و بينايي و فقدان دست) و هر نوع اختلال رواني كه مانع از انجام وظايف محوله به عنوان شنوايي شناس مي شود.

- دارا بودن كليه شرايط اعلام شده از سوي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي

 

مواد امتحاني و ضرايب آن:

نام درس

ضريب

آناتومي و فيزيولوژي شنوايي و تعادل

2

شنوايي شناسي تشخيصي

3

شنوايي شناسي توانبخشي

2

شنوايي شناسي كودكان

1

زبان تخصصي

2

جمع

10

-        *جهت كسب اطلاعات از آخرين تغيرات در مدارك تحصيلي مورد پذيرش و مواد امتحاني و ضرائب آزمون ورودي هر سال تحصيلي، به دفترچه آزمون كارشناسي ارشد ناپيوسته رشته هاي علوم پزشكي مربوط به آن سال تحصيلي مراجعه شود.

 

11–رشته هاي مشابه درداخل كشور:

وجود ندارد.

 

12- رشته هاي مشابه در خارج از كشور:

رشته هايي با عنوانElectrophysiologyوNeuro cognitive وCommunication Disordersوجود دارد و در دهه اخير دكتراي شنوايي شناسي بالينيAudiology Doctorateدر ايالات متحده امريكا تءسيس شده است.

 

13–شرايط مورد نياز براي راه اندازي رشته:

بر اساس مصوبات دفتر گسترش و ارزيابي آموزش پزشكي مي باشد.

14- موارد ديگر (مانند بورسيه):

ندارد.

فصل دوم

مشخصات دوره كارشناسي ارشد ناپيوسته رشته شنوايي شناسي

 

مشخصات دوره:

نام دوره: كارشناسي ارشد ناپيوسته شنوايي شناسي

طول دوره: براساس آئين نامه آموزشي دوره مربوطه مي باشد.

نام درس و تعداد واحدهاي درسي:

تعداد واحدهاي درسي اين دوره 32 واحد به شرح ذيل مي باشد.

واحدهاي اختصاصي اجباري(Core): 25 واحد

واحدهاي اختصاصي اختياري(Non Core)3 واحد

پايان نامه: 4 واحد

علاوه بر واحدهاي فوق دانشجويان ملزم به گذراندن 3 واحد درس كمبود يا جبراني مطابق جدول شماره 1 مي باشند.

 

جداول دروس

جدول شماره 1: درس كمبود يا جبراني برنامه آموزشيدوره كارشناسي ارشد ناپيوسته رشته شنوايي شناسي

كد درس

نام درس

تعداد واحد

تعداد ساعات

نظري

عملي

جمع

نظري

عملي

جمع

1

فناوري اطلاع رساني و كاربرد آن در شنوايي شناسي

1

2

3

17

68

85

 

*توضيح اينكه اين درس جزء دروس كمبود جبراني مي باشد و كليه دانشجويان موظف به اخذ اين درس مي باشند.



 

 

جدول شماره 2: درس اختصاصي اجباري(Core)برنامه آموزشيدوره كارشناسي ارشد ناپيوسته رشته شنوايي شناسي

 

كد درس

نام درس

تعداد واحد

تعداد ساعات

پيش نياز

نظري

عملي

كارآموزي

جمع

نظري

عملي

كارآموزي

جمع

2

آمار زيستي

2

-

-

2

34

-

-

34

-

3

روش تحقيق

1

1

-

2

17

34

-

51

-

4

نور و ساينس با تأكيد بر شنوايي و تعادل

2

-

-

3

51

-

-

51

-

5

پردازش و درك گفتار

2

-

-

2

34

-

-

34

-

6

روانشناسي زبان

2

-

-

2

34

-

-

34

-

7

روش هاي ارزيابي و توانبخشي سيستم تعادل

3

-

-

3

51

-

-

51

04

8

توانبخشي شنوايي در جمعيت هاي خاص

3

-

-

3

51

-

-

51

04

9

آزمون هاي الكتروفيزيولوژيك شنوايي

3

-

-

3

51

-

-

51

04

10

كارآموزي ارزيابي و توانبخشي سيستم تعادل

-

-

1

1

-

-

51

51

07

11

كارآموزي توانبخشي شنوايي در جمعيت هاي خاص

-

-

1

1

-

-

51

51

08

12

كارآموزي آزمون هاي الكتروفيزيولوژيك شنوايي

-

-

1

1

-

-

51

51

09

13

سمينار

2

-

-

2

34

-

-

34

-

14

پايان نامه

-

-

-

4

-

-

-

-

-

جمع

21

1

3

29

 

 

 

 

 

 


 

 

جدول شماره 3: دروس اختصاصي اختياري(Non Core)برنامه آموزشيدوره كارشناسي ارشد ناپيوسته رشته شنوايي شناسي

 

 

كد درس

نام درس

تعداد واحد

تعداد ساعات

پيش نياز

نظري

عملي

جمع

نظري

عملي

جمع

15

ارزيابي، تجويز و تنظيم وسايل كمك شنوايي ( پيشرفته)

1

1

2

17

34

51

-

16

بهينه سازي فضاهاي اكوستيك

2

-

2

34

-

34

-

17

سليكواكوستيك پيشرفته

1

-

1

17

-

17

-

18

حفاظت شنوائي

2

-

2

34

-

34

-

19

توانبخشي شنوايي كودكان كم شنواي زير 3 سال

2

-

2

34

-

34

08

20

توانبخشي دهليزي

1

-

1

17

-

17

04

جمع

9

1

10

 

 

 

 

 

*دانشجو موظف است 3 واحد از دروس فوق ( جدول شماره 3) را متناسب با موضوع پايان نامه مورد نظر، با موافقت استاد راهنما و تاييد شوراي تحصيلات تكميلي دانشگاه بگذراند.